Osho – Tình yêu – Tự
do – Một mình
Phần I: Tình yêu
Chương 3: Đức hạnh của
ích kỉ
Nếu bạn không ích kỉ, bạn sẽ
không vị tha đâu, nhớ lấy. Nếu bạn không ích kỉ, bạn sẽ không phải là người
không ích kỉ, nhớ lấy. Chỉ người ích kỉ rất sâu sắc mới có thể không ích kỉ được.
Nhưng điều này phải được hiểu bởi vì nó có vẻ như nghịch lí.
Nghĩa của việc có tính ích kỉ là
gì? Điều cơ bản thứ nhất là lấy mình làm trung tâm. Điều cơ bản thứ hai là bao
giờ cũng tìm phúc lạc cho mình. Nếu bạn lấy mình làm trung tâm, bạn sẽ ích kỉ
dù bạn làm bất kì điều gì. Bạn có thể đi và phục vụ mọi người nhưng bạn sẽ làm
điều đó chỉ bởi vì bạn tận hưởng nó, bởi vì bạn yêu thích làm điều đó, bạn cảm
thấy hạnh phúc và phúc lạc khi làm điều đó - bạn cảm thấy bản thân mình làm điều
đó. Bạn không làm bất kì nghĩa vụ nào; bạn không phục vụ nhân loại. Bạn không
phải là kẻ tử vì đạo vĩ đại; bạn không hi sinh. Đây toàn là những thuật ngữ vô
nghĩa. Bạn đơn giản hạnh phúc theo cách riêng của mình - điều đó làm cho bạn cảm
thấy thoải mái. Bạn tới bệnh viện và phục vụ người ốm ở đó, hay bạn đi tới người
nghèo và phục vụ họ, nhưng bạn yêu thích điều đó. Đó là cách bạn trưởng thành.
Sâu bên dưới bạn cảm thấy phúc lạc và im lặng, hạnh phúc về bản thân mình.
Người lấy mình làm trung tâm bao
giờ cũng tìm kiếm hạnh phúc của mình. Và đây là cái đẹp của nó, rằng bạn càng
tìm kiếm nhiều hạnh phúc của mình thì bạn sẽ càng giúp đỡ nhiều cho người khác
được hạnh phúc. Bởi vì đó là cách duy nhất để hạnh phúc trên thế giới này. Nếu
mọi người khác quanh bạn đều bất hạnh, bạn không thể hạnh phúc được, bởi vì con
người không phải là hòn đảo. Con người là một phần của lục địa mênh mông. Nếu bạn
muốn hạnh phúc, bạn sẽ phải giúp đỡ người khác, những người ở xung quanh bạn được
hạnh phúc. Thế - và chỉ thế - bạn mới có thể hạnh phúc được.
Bạn phải tạo ra bầu không khí hạnh
phúc quanh mình. Nếu mọi người khổ, làm sao bạn có thể hạnh phúc được? Bạn sẽ bị
ảnh hưởng chứ. Bạn không phải là đá, bạn là sinh linh rất tinh tế, rất nhạy cảm.
Nếu mọi người đều khổ quanh bạn, khổ của họ sẽ ảnh hưởng tới bạn. Khổ hay lây
như bất kì bệnh tật nào. Phúc lạc cũng hay lây như bất kì bệnh tật nào. Nếu bạn
giúp người khác hạnh phúc, cuối cùng bạn tự giúp mình hạnh phúc đấy. Người quan
tâm sâu sắc tới hạnh phúc của mình bao giờ cũng quan tâm tới hạnh phúc của người
khác nữa - nhưng không vì họ. Sâu bên dưới người đó quan tâm tới bản thân mình,
đó là lí do tại sao người đó giúp đỡ. Nếu trong thế giới này mọi người đều được
dạy hãy ích kỉ, thì toàn thể thế giới sẽ hạnh phúc. Sẽ không có khả năng nào
cho khổ.
Dạy mọi người ích kỉ - tính
không ích kỉ sẽ phát triển lên từ nó. Tính không ích kỉ, chung cuộc, là tính
ích kỉ - nó có thể có vẻ không ích kỉ lúc ban đầu nhưng cuối cùng nó hoàn thành
cho bạn. Và thế rồi hạnh phúc có thể được nhân lên: càng nhiều người quanh bạn
hạnh phúc, hạnh phúc lại cứ dồn lên bạn càng nhiều. Bạn có thể trở nên hạnh
phúc vô cùng.
Và người hạnh phúc thì hạnh phúc
thế, người đó muốn được bỏ lại một mình để hạnh phúc. Người đó muốn sự riêng tư
của mình được gìn giữ. Người đó muốn sống với hoa và thơ ca và âm nhạc. Tại sao
người đó phải bận tâm đi vào chiến tranh, bị giết chết và đi giết người khác?
Sao người đó phải giết người và tự tử? Chỉ những người không ích kỉ mới có thể
làm điều đó, bởi vì họ chưa bao giờ biết phúc lạc là có thể có cho họ. Họ chưa
bao giờ có kinh nghiệm nào về nó là gì, mở hội nó là gì. Họ chưa bao giờ nhảy
múa, họ chưa bao giờ thở cuộc sống. Họ đã không biết tới thoáng nhìn thiêng
liêng nào; tất cả những thoáng nhìn đó đều tới từ hạnh phúc sâu sắc, từ sự thoả
mãn sâu sắc, sự mãn nguyện.
Người không ích kỉ bị mất gốc rễ,
không định tâm. Người đó trong loạn thần kinh sâu sắc. Người đó đang chống lại
tự nhiên; người đó không thể mạnh khoẻ và toàn thể được. Người đó đang tranh đấu
chống lại dòng chảy cuộc sống, sự hiện hữu, sự tồn tại - người đó đang cố gắng
để không ích kỉ. Người đó không thể không ích kỉ được - bởi vì chỉ người ích kỉ
mới có thể không ích kỉ.
Khi bạn hạnh phúc bạn có thể
chia sẻ nó; khi bạn không có nó, làm sao bạn có thể chia sẻ nó được? Để chia sẻ,
ngay chỗ đầu tiên người ta phải có nó. Người không ích kỉ bao giờ cũng nghiêm
chỉnh, sâu bên dưới ốm yếu, trong khổ sở. Người đó đã bỏ lỡ cuộc sống riêng của
mình. Và nhớ lấy, bất kì khi nào bạn bỏ lỡ cuộc sống của mình, bạn trở thành giết
người, tự tử. Bất kì khi nào một người sống trong khổ, người đó sẽ muốn huỷ diệt.
Kh ổ mang tính huỷ diệt; hạnh
phúc mang tính sáng tạo. Chỉ có một tính sáng tạo và đó là của phúc lạc, vui
đùa, vui sướng. Khi bạn vui sướng bạn muốn tạo ra cái gì đó - có thể là đồ chơi
cho trẻ con, có thể là bài thơ, có thể là bức hoạ, cái gì đó. Bất kì khi nào bạn
quá vui sướng trong cuộc sống, làm sao diễn đạt nó? Bạn sáng tạo ra cái gì đó -
cái này hay cái nọ. Nhưng khi bạn khổ bạn muốn chà nát và phá huỷ cái gì đó. Bạn
muốn trở thành chính khách, bạn muốn trở thành người lính - bạn muốn tạo ra
tình huống nào đó mà bạn có thể mang tính huỷ diệt.
Đó là lí do tại sao thỉnh thoảng
chiến tranh lại bùng phát ở đâu đó trên trái đất. Đó là bệnh dịch lớn. Và tất cả
các chính khách cứ nói về hoà bình - họ chuẩn bị cho chiến tranh và họ nói vì
hoà bình. Thực tế họ nói, "Chúng ta chuẩn bị cho chiến tranh để gìn giữ
hoà bình." Vô lí hết sức! Nếu bạn chuẩn bị cho chiến tranh, làm sao bạn có
thể gìn giữ hoà bình được? Để gìn giữ hoà bình người ta phải chuẩn bị cho hoà
bình chứ.
Đó là lí do tại sao thế hệ mới
trên khắp thế giới đang là mối nguy lớn cho các tổ chức. Họ chỉ quan tâm tới việc
sống trong hạnh phúc. Họ quan tâm tới tình yêu, họ quan tâm tới thiền, họ quan
tâm tới âm nhạc, điệu vũ... Các chính khách đã trở nên rất cảnh giác trên khắp
thế giới. Thế hệ mới không quan tâm tới chính trị - cực tả hay cực hữu. Không,
họ không quan tâm chút nào. Họ không phải là người cộng sản; họ không thuộc vào
bất kì chủ nghĩa nào.
Người hạnh phúc thuộc vào bản
thân mình. Tại sao người đó lại phải thuộc vào bất kì tổ chức nào? Đó là con đường
của người không hạnh phúc: thuộc vào tổ chức nào đó, thuộc vào đám đông nào đó.
Bởi vì người đó không có gốc rễ bên trong bản thân mình, người đó không thuộc
vào mình - và điều đó cho người đó lo âu rất, rất sâu sắc: Người đó phải thuộc
vào đâu chứ. Người đó tạo ra sự lệ thuộc thay thế. Người đó đi và trở thành một
phần của đảng phái chính trị, của đảng cách mạng, hay bất kì cái gì - tôn giáo.
Bây giờ người đó cảm thấy mình thuộc vào đâu đó: đám đông có đó và người đó được
bắt rễ vào.
Người ta phải được bắt rễ vào bản
thân mình bởi vì đó là con đường từ bản thân mình đi sâu xuống sự tồn tại. Nếu
bạn thuộc vào đám đông, bạn thuộc vào ngõ cụt; từ đó không thể có được trưởng
thành nào thêm nữa. Tại đó là đi tới chỗ kết, ngõ cụt.
Cho nên tôi không d ạy bạn không
ích kỉ bởi vì tôi biết nếu bạn ích kỉ, bạn sẽ tự động, tự phát không ích kỉ. Nếu
bạn không ích kỉ, bạn đã bỏ lỡ bản thân mình; bây giờ bạn không thể trong tiếp
xúc với bất kì ai khác - tiếp xúc cơ bản bị lỡ. Bước đầu tiên đã bị bỏ lỡ.
Quên thế giới và xã hội và xã hội
không tưởng đi. Quên tất cả những điều này đi. Bạn chỉ ở đây vài năm thôi. Tận
hưởng, vui sướng, hạnh phúc, nhảy múa và yêu; và sự tuôn tràn năng lượng sẽ bắt
đầu từ tình yêu và nhảy múa của bạn, từ tính ích kỉ sâu sắc của bạn. Tình yêu,
tôi nói, là một trong những điều ích kỉ nhất.
Xem tiếp Chương 4 - Quay về Mục lục